عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران گفت: غربالگري به روش پاپ اسمير، استفاده از واکسن و عدم رفتارهاي پرخطر تنها راه پيشگيري از سرطان دهانه رحم است.
دکتر اعظم السادات موسوي متخصص انکولوژي و دانشيار دانشگاه علوم پزشکي تهران:
بيماري سرطان رحم از جمله سرطانهايي است که با پيش زمينه شروع شده و سپس به سرطان مهاجم تبديل ميشود که زنان يک فاصله 10 تا 15 ساله براي تشخيص و پيشگيري از اين بيماري در اختيار دارند.
اين سرطان در دهه سوم زندگي زنان با بروز علائم پيش سرطاني آغاز ميشود كه علائم خاصي براي شناسايي آن وجود ندارد و تنها با غربالگري قابل تشخيص است. در صورت عدم تشخيص در دهه پنجم زندگي به صورت يک سرطان مهاجم ظاهر ميشود.
در زنان با انجام تستهاي غربالگري مانند پاپ اسمير و تست HPV ميتوان اين زمينهها را شناسايي و از تبديل آن به يک سرطان مهاجم جلوگيري کرد.
سال اول ازدواج بهترين زمان انجام تست پاپ اسمير
تست پاپ اسمير بايستي در كليه زنان از زماني كه از نظر جنسي فعال شدهاند هر سال يك بار انجام گيرد. اولين سال پس از ازدواج بهترين زمان براي انجام اين تست است و بعد از آن انجام سالانه اين تست توصيه ميشود که در صورت وجود سه تست متوالي سالانه طبيعي و عدم مواجهه با عوامل خطرزا ميتوان فواصل تست مزبور را به دو يا سه سال افزايش داد.
استفاده از واکسن، عدم رفتارهاي پرخطر، رعايت بهداشت در تماسهاي جنسي از راههاي پيشگيري از ورود اين ويروس به بدن است.
زمان طلايي استفاده از واکسن را سن 9 تا 14 سالگي در دختران دانست و گفت: تا سن 26 سالگي هم مي توان از واکسن استفاده کرد اما در صورتي که زنان پس از ازدواج هم از اين واکسن استفاده کنند با توجه به احتمال آلوده شدن امکان دارد تاثير اوليه را نداشته باشد کما اين که بيتاثير نيز نخواهد بود.
ويروس HPV مهمترين عامل ابتلا به سرطان دهانه رحم
عوامل خطرزا در ابتلا به اين بيماري
ابتلا به عفونت پاپيلوما ويروس انساني (اين ويروس از طريق جنسي انتقال مييابد و عمدتا در اثر ابتلا به آن سرطان ايجاد ميشود) در کنار ساير علائم مانند داشتن شريكهاي جنسي متعدد، پايين بودن سن در هنگام اولين بارداري و ... زنان را به سمت ابتلا به سرطان دهانه رحم سوق ميدهد.
تنها راه ورود اين ويروس به بدن تماس جنسي است و اين ويروس قابل شناسايي و پيگيري است و ميتوان از ورود آن جلوگيري و با آن مبارزه کرد.
اين ويروس از نوع زگيلهاي مقاربتي است که وارد سلولهاي دهانه رحم شده و با هسته سلولها درگير ميشود. در اين صورت کنترل ويروس از سيستم دفاعي بدن خارج و تکثير بي رويه شروع ميشود.
زماني که ويروسي وارد بدن فرد ميشود علائم باليني آلودگي زگيلهاي مقاربتي به صورت تغييرات در پاپ اسمير فرد مشاهده ميشود که پزشک با استفاده از تقويت سيستم دفاعي بدن سلولهاي بدخيمي را از بين برده و مانع از سرطاني شدن آن ميشود.
خونريزي بعد از تماس جنسي، درد در ناحيه لگن و ترشحات بدبو از علائم سرطان دهانه رحم است و زخم دهانه رحم از علائم اين بيماري است که با تکه برداري و مشخص شدن نوع آن بيمار براي سير دوره درمان هدايت ميشود.
پس از تشخيص نهايي سرطان، برداشتن موضعي دهانه رحم جزو درمانهاي اوليه پيشنهاد ميشود اما در صورتي که سرطان بسياري از نقاط دهانه رحم را گرفته باشد ديگر برداشت وضعي پاسخگو نخواهد بود و راهي به جز شيمي درماني و راديوتراپي وجود ندارد.
در 80 درصد موارد سيستم دفاعي بدن در صورت سلامت جسمي شخص و نبود فاکتورهاي محرک رشد، ويروس در مراحل اوليه مداوا و بيماري بدون ايجاد سرطان درمان ميشود.
مرگ سالانه 500 هزار زن بر اثر سرطان دهانه رحم
در کشورهاي پيشرفته به دليل انجام برنامههاي منظم غربالگري شيوع اين بيماري تنها 5 درصد است اما در کشورهاي درحال توسعه و توسعه نيافته آمار ابتلا به اين بيماري 20 تا 200برابر هم گزارش شده است؛ به طوري که سالانه 500 هزار زن بر اثر ابتلا به آن فوت ميکنند.
اگر بيماري در مرحله اول و دوم تشخيص داده شود علاوه بر درمان به موقع، عمر 5 ساله بيمار 85 درصد افزايش مييابد اما در صورت تشخيص در مرحله سوم به بعد، بقاي عمر 5 ساله بيمار تنها 30 درصد خواهد بود.
در سرطانها اگر تا 5 سال بعد از درمان، سرطان عود نکند، احتمال عود مجدد آن بسيار پائين خواهد بود به طوري كه به بقاي عمر 5 ساله بيمار اطلاق ميشود.
در صورتي که زنان تستهاي غربالگري را انجام ندهند و اين بيماري در مراحل اوليه شناسايي و درمان نشود به کبد، ريه، استخوان بيماران متاستاز مي دهد و تمام بدن فرد را درگير ميکند.
